Premiery w Komunie// Warszawa w 2014 roku

W programie Komuny// Warszawa w roku 2014 złożyły się trzy premierowe wydarzenia, przygotowane przez artystów teatru, tańca i sztuk wizualnych w ramach cyklu „Przyszłość Europy” oraz trzy warszawskie premiery spektakli teatralnych z cyklu „My, mieszczanie”, realizowanego we współpracy z Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu, którego kuratorem jest Tomasz Plata.

CYKL „PRZYSZŁOŚĆ EUROPY”

Europa jest miejscem szczególnym, ponieważ wywodząca się z niej kultura i system wartości są punktem odniesienia dla całego świata. Bez względu na szerokość geograficzną i historyczne tradycje wciąż żywa jest modernizacyjna siła idei, które narodziły się w starożytnej i nowożytnej Europie: demokracja, wolność osobista, prawa człowieka, prawa socjalne…

W 2014 roku Polska obchodziła 10-lecie wstąpienia do Unii Europejskiej, co stało się dobrą okazją do refleksji nad ideą europejskiej wspólnoty – zwłaszcza teraz, w momencie kryzysu i załamania paneuropejskiego entuzjazmu. Wraz z zaproszonymi artystami Komuna// Warszawa podjęła refleksję nad tym, jak rysuje się przyszłość Europy, dręczonej kryzysem demokracji i finansów oraz do czego doprowadzi frustracja ludzi spychanych na margines. Próbowała rozważyć możliwe scenariusze, które wieszczą rozpad Unii lub realne plany jej rekonstrukcji oraz ponownego rozkwitu.

PREMIERY W RAMACH CYKLU „PRZYSZŁOŚC EUROPY”:

„TERRY PRATCHETT. NAUKI SPOŁECZNE”, reż. Komuna// Warszawa
Premiera: 16 lutego 2014

Terry Pratchett, twórca serii „Świat dysku”, jeden z popularniejszych pisarzy brytyjskich, opisuje realny świat w krzywym zwierciadle, w zabawny, ironiczny i celny sposób komentując współczesną kulturę i politykę. Podobnego zabiegu użyje Komuna// Warszawa – poprzez czarny humor opisze społeczeństwo europejskie dążące do realizacji swoich celów bez względu na konsekwencje dla całej ludzkości. Używając popkulturowych szablonów, Komuna// Warszawa chce zwrócić uwagę na złożoność relacji i nietrwałość struktur społecznych, tkwienie w stanie niestabilnej równowagi i – co za tym idzie – trudności związane z wprowadzaniem reform i nowych form organizacji świata.

Pratchett nie tworzy fantastycznego świata – jego pisarstwem rządzi buchalteria: 98% ludzi to bezwolna masa w stanie permanentnego rozpadu. Pozostałe 2% dzielą się po połowie na tych, którzy chcą przyspieszyć koniec, i tych, którzy nie chcą do niego dopuścić. Ale to nie znaczy, że sytuacja jest zrównoważona – chyba że dopuścimy do siebie prawdę, iż równowagę pozwala utrzymać ciągłe odchylanie i upadanie.

Czyli magia.

A jak to się ma do nauki o społeczeństwie?…

„EUROPA. ŚLEDZTWO”
Premiera: 11–13 lipca 2014
choreografia: Magda Jędra, Weronika Pelczyńska, Iza Szostak
dramaturgia: Agata Szczęśniak
realizacja świateł: Karolina Gębska
scenografia: Wojciech Pustoła

Ciało. Trup. Nieobecność. Każde śledztwo zaczyna się od braku, a detektyw ma wypełnić lukę po czyimś zniknięciu. Trzy tancerki prowadzą dochodzenie w sprawie przyszłości Europy, od tropu do tropu: od symboli, utopijnych projektów, nadziei do katastroficznych diagnoz i nowych konfliktów. To śledztwo nie szuka przestępcy, lecz ciągu dalszego.

Weronika Pelczyńska – tancerka, choreografka, menedżerka kultury. Absolwentka Eksperymentalnej Akademii Tańca Współczesnego SEAD w Salzburgu. W 2011 roku w Komunie// Warszawa odbyła się premiera solowego spektaklu Pelczyńskiej Yvonne, Yvonne, remiksu twórczości Yvonne Rainer, w cyklu RE// MIX. W 2012 współtworzyła i wystąpiła w spektakl Fire is raging in your hair w choreografii Anny Nowickiej, który zdobył berlińską nagrodę HAU w ramach festiwalu 100° Berlin. Od 2012 współpracuje i występuje z zespołem Cocoon Dance Company z Bonn.

Iza Szostak – tancerka i choreografka. Absolwentka Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej w Warszawie oraz Codarts – Rotterdam Dance Academy w Holandii. W 2007 roku odbyła staż w Belgii w zespole Jana Fabre/Troubleyn. W Holandii współpracowała z takimi artystami jak Michael Schumacher, Amy Raymond, Krisztina de Chatel i Felix Ruckert. Od 2008 roku współpracuje z zespołem Anna Holter + Company w Monachium. W październiku 2012 odbyła się premiera najnowszego projektu artystki, RE//MIX Merce Cunningham, zrealizowanego w wyniku konkursu ogłoszonego przez Komunę// Warszawa wspólnie z Instytutem Muzyki i Tańca.

Magda Jędra – tancerka, choreografka, performerka. Zaczęła tańczyć po wstapieniu do Gdańskiego Teatru Tańca Melissy Monteros i Wojciecha Mochnieja. Współpracuje z Ramoną Nagabczyńską, Anitą Wach, Rafałem Dziemidokiem. Stale współpracuje z Anną Steller. W 2005 z muzykami Grzegorzem Welizarowiczem i Zbigniewem Bieńkowskim razem stworzyły swój pierwszy wspólny spektakl pod tytułem Good Killer, od którego została przyjęta nazwa ich grupy. Jej spektaklom blisko jest do idei performansu i nurtu site specific. Prowadzi zajęcia z techniki tańca współczesnego i improwizacji.

Agata Szczęśniak – współzałożycielka, do 2012 roku wicenaczelna pisma i portalu „Krytyka Polityczna”, stypendystka Yale. W latach 2005–2008 redaktorka działu Opinie/Świąteczna „Gazety Wyborczej”. Socjolożka, absolwentka Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW, studiowała też filozofię na Uniwersytecie Warszawskim.

„FUTURE HEROES / BOHATEROWIE PRZYSZŁOŚCI” reż. Markus Öhrn
Premiera: 27-28 września 2014
Koncepcja i reżyseria: Markus Öhrn
Asystentka reżysera: Małgorzata Wdowik
Występują: Wiktor Bagiński, Łukasz Brodowski, Nina Dąbrowska, Helena Gąsiejewska, Igor Kacperski, Apolinary Rzońca, Anna Sienicka, Zhanna Viznovych
Kostiumy: Ewelina Ciuchta
Kurator: Marcin Maćkiewicz
Koordynacja produkcji: Izabela Żerek
Produkcja: Komuna// Warszawa
Koprodukcja: Krakowskie Reminiscencje Teatralne

W spektaklu „Bohaterowie przyszłości” Markus Öhrn, jeden z najciekawszych reżyserów współczesnego teatru, przygląda się Europie oczami młodych mieszkańców Warszawy urodzonych po transformacji ustrojowej. Premiera przedstawienia odbyła się w dniach 27–28 września (sobota–niedziela) o godz. 19:00 w Komunie// Warszawa.

Kim jest młody obywatel Europy? Jak młodzi mieszkańcy Warszawy widzą przyszłość Europy i swoje role w europejskiej Wspólnocie? Odpowiedzi na te pytania Markus Öhrn poszukiwał wspólnie z zaproszonymi do projektu uczniami szkół podstawowych, gimnazjalistami, licealistami i studentami warszawskich uczelni. W spektaklu poruszane są zagadnienia takie jak zróżnicowanie statusów społecznych, kwestia tolerancji i praktyczny wymiar teorii gender. Tematy te pozostają szczególnie istotne w kraju wyciągającym pierwsze poważne wnioski w 25 lat po transformacji ustrojowej.

Markus Öhrn (ur. 1972) jest szwedzkim artystą wizualnym i reżyserem teatralnym, absolwentem studiów magisterskich w zakresie sztuk pięknych w Konstfack w Sztokholmie (2008). Zajmuje się głównie instalacjami wideo. Jego prace wystawiano w Szwecji i za granicą, np. wideo „Magic Bullet” w 2011 r. pokazywano w sztokholmskim Museum of Modern Art, a w 2012 r. w Volksbühne w Berlinie. „Conte d’Amour” (2010) było jego pierwszą realizacją teatralną z którą od razu objechał najważniejsze europejskie festiwale teatralne (m.in. Festival d’Avignon oraz Wiener Festwochen). Po wielkim sukcesie tej realizacji przygotował „We love Africa and Africa loves us” (2012), którego premiera odbyła się podczas pierwszej edycji festiwalu Foreign Affairs oraz „Étant donnés” (2013) zrealizowany na podstawie tekstu Jana Fabre’a. Mieszka i pracuje w Niskanpää, małej wsi na północy Szwecji, oraz w Berlinie. Obecnie pracuje nad kolejnym autorskim przedstawieniem „Bis zum Tod”, którego światowa premiera odbędzie się w czerwcu 2014 roku w ramach festiwalu Theater der Welt w Mannheim. W Polsce prezentował dotyczczas swoje spektakle dwukrotnie – w ramach Krakowskich Reminiscencji Teatralnych oraz programu „# nie jesteś mi obojętny” w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu.

CYKL „MY, MIESZCZANIE”

Wszyscy jesteśmy mieszczanami. No, prawie wszyscy. Wygląda na to, że w Polsce w końcu powstała silna klasa średnia. Nawet więcej: mieszczanie stali się u nas formacją dominującą. Tymczasem wciąż nie są tematem ani dla socjologów, ani dla artystów. Nie mamy zbyt wielu tekstów opisujących doświadczenie współczesnych polskich mieszczan, nie mamy przedstawień, filmów, wystaw. Przymiotnik „mieszczański” automatycznie uznawany jest za pejoratywny, a nowi mieszczanie żyją bez świadomości źródeł kultury mieszczańskiej, wartości, wokół których kategorię mieszczaństwa niegdyś ustanowiono. W ramach projektu „My, mieszczanie” próbujemy choćby w niewielkim stopniu tę sytuację zmienić.

„My, mieszczanie” to przede wszystkim trzy premierowe spektakle teatralne. W ramach projektu odbyła się również seria wykładów i dyskusji. Wzięli w nich udział m.in. Andrzej Leder, Henryk Domański, Jan Sowa, Przemysław Czapliński. „My, mieszczanie” to wspólny projekt Centrum Kultury Zamek w Poznaniu oraz Komuny// Warszawa.

PREMIERY I WYDARZENIA  W RAMACH CYKLU „MY, MIESZCZANIE”:

„Teren badań: literatura dziewczęca z poznańskich Jeżyc” reż. Weronika Szczawińska
Premiera poznańska: 28 maja 2014
Premiera warszawska: 31 maja 2014
Koncepcja i reżyseria: Weronika Szczawińska
Tekst i dramaturgia: Agnieszka Jakimiak
Zespół: Natasza Aleksandrowitch, Romuald Krężel, Piotr Wawer jr, Krzysztof Kaliski
Muzyka: Krzysztof Kaliski
Asystentka reżyserki/produkcji: Katarzyna Koślacz
Kurator: Tomasz Plata

To nie jest teatr dla młodzieży. A przynajmniej nie tylko. Reżyserka Weronika Szczawińska z autorką scenariusza Agnieszką Jakimiak potraktowały „Jeżycjadę” absolutnie serio. W powieściowym cyklu Małgorzaty Musierowicz zobaczyły przede wszystkim ważny dokument epoki: jedyny w swoim rodzaju zapis świadomości rodzimej klasy średniej w czasach ustrojowego przełomu. Co polscy mieszczanie myśleli o sobie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat? Kim chcieli być? Wokół jakich wartości organizowała się ich wyobraźnia? Jakie książki czytali? Jakich płyt słuchali? Jakie jedli zupy? „Teren badań: literatura dziewczęca z poznańskich Jeżyc” to wyprawa w poszukiwaniu odpowiedzi na podobne pytania. Spektakl, tak jak literacki oryginał, romansuje z konwencją kultury popularnej, przeobraża się w rockowy koncert, każdemu odcinkowi „Jeżycjady” poświęca się tu osobną piosenkę. W efekcie możemy mieć wrażenie, że o problemach polskich mieszczan śpiewa znudzony swym gwiazdorskim statusem Kurt Cobain. Nic dziwnego, że dominującym tonem przedstawienia staje się melancholijne wspominanie przeszłości.

„Teren badań: literatura dziewczęca z poznańskich Jeżyc” jest pierwszym z trzech przedstawień przygotowywanych w ramach cyklu „My, mieszczanie”, poruszającego temat: mieszczan, kondycji mieszczaństwa, współczesnej sytuacji klasy średniej. We współpracy z CK Zamek powstały jeszcze dwa premierowe przedstawień teatralne w reżyserii Wojtka Ziemilskiego i Grzegorza Laszuka. Punktem wyjścia do każdej z realizacji teatralnych stał się ważny tekst kultury, będący w przeszłości zapisem specyficznego doświadczenia mieszczańskiego, próbą opisu kondycji klasy średniej.

Weronika Szczawińska
Reżyserka, dramaturżka, kulturoznawczyni. Zrealizowała między innymi spektakle: Jackie. Śmierć i księżniczka na podstawie tekstu Elfriede Jelinek; Noże w kurach na podstawie tekstu Davida Harrowera; Białe małżeństwo na podstawie dramatu Tadeusza Różewicza; Jak być kochaną według tekstu Agnieszki Jakimiak; Źle ma się kraj według autorskiego scenariusza pisanego wraz z Mateuszem Pakułą; RE//MIX Zamkow: 2 albo 3 rzeczy które o niej wiem według tekstu Agnieszki Jakimiak; Re-wolt na podstawie tekstu Anny Wojnarowskiej; Artyści prowincjonalni według tekstu Agnieszki Jakimiak, Geniusz w golfie według tekstu Agnieszki Jakimiak. Współautorka i dramaturżka projektów reżyserowanych przez Bartosza Frąckowiaka: W pustyni i w puszczy. Z Sienkiewicza i z Innych oraz Komornicka. Biografia pozorna.

„TOCQUEVILLE. ŻYCIE CODZIENNE PO WIELKIEJ REWOLUCJI”, reż. Grzegorz Laszuk
Premiera poznańska: 13 września 2014
Premiera warszawska: 4-5 października 2014

Drugie z przedstawień cyklu „My mieszczanie” inspirowane jest życiem i tekstami Alexisa de Tocqueville’a, XIX-wiecznego polityka i filozofa. To próba sprawdzenia, czy refleksja nad rodząca się w młodych Stanach Zjednoczonych klasą średnią, zawarta w najsłynniejszej książce Tocqueville’a, „O demokracji w Ameryce”, pozostaje aktualna we współczesnej Polsce. Komuna// Warszawa, tropiciel upadłych rewolucji bada, czy społeczeństwo pospolitych problemów i małych radości marzy już tylko o dobrobycie, czy też jego bezwład jest siłą powstrzymującą świat przed upadkiem i czasem popychającą go ku nowym celom.

Życie Alexisa de Tocqueville’a jest potencjalnie fascynującą opowieścią: arystokratyczne pochodzenie, wyprawa do Ameryki, mezalians małżeński, kariera parlamentarna i rządowa, udział w rewolucji 1848 roku, sława jednego z najwybitniejszych umysłów epoki… A jednak coś poszło nie tak. Może autorzy jego biografii nie mieli talentu albo on sam – zbyt ambitny, wyniosły, chorowity i mało towarzyski – nie pozostawił po sobie dobrych wspomnień, a jego życie było nudne i przewidywalne.

A może stało się tak, jak wizjonersko opisał w „O demokracji w Ameryce” – po rewolucji, w społeczeństwie równych obywateli i obywatelek, nie będzie już Wielkich Ludzi ani Wielkich Idei, będzie za to krzątanina wokół małych domowych spraw, robienie interesów, troska o dobrobyt – czyli codzienność klasy średniej (mieszczaństwa). Tocqueville czuł niechęć do tych nowych czasów, ale jego przenikliwy umysł odczytywał nowe wzory, według których miał się rozwijać świat. I był tym odkryciem zafascynowany.

„PIGMALION”, reż. Wojtek Ziemilski
Premiera poznańska: 25 października 2014
Premiera warszawska: 7 listopada 2014
scenografia, współpraca reżyserska, wideo: Wojtek Pustoła
występuje: Rozalia Mierzicka
światła: Karolina Gębska
współpraca dramaturgiczna/kurator projektu: Tomasz Plata
konsultacja: Sebastian Świąder
koordynacja produkcji: Izabela Żerek
produkcja: Centrum Kultury w Poznaniu
koprodukcja: Komuna// Warszawa
podziękowania: Joanna Klass, Grzegorz Laszuk, Sean Palmer, Marysia Stokłosa, Małgorzata Wdowik, Anna Wojnarowska

Łzawa historia o dziewczynie z ludu wykształconej przez szlachetnego profesora na prawdziwą burżujkę? Nic z tych rzeczy. W „Pigmalionie” kryje się coś ważniejszego i ciekawszego. To raczej opowieść o treningu, który musi przejść każdy z nas, aby móc uczestniczyć w kulturze. O umiejętnościach, które musimy nabyć, aby zasłużyć na szacunek. Wojtek Ziemilski bierze z „Pigmaliona” George’a Bernarda Shawa główny motyw, wywraca go na lewą stronę i buduje wokół niego szczególne zdarzenie performatywne. To nie do końca teatr, bardziej próba wciągnięcia widza w sytuację spotkania, podczas którego przekazujemy sobie nie tyle wiedzę, ile emocjonalne doświadczenie. Reżyser wyjaśnia: „To ćwiczenie z empatii ekstremalnej. Wczuwamy się w kogoś innego. Nie w postać, ale w jego sposób funkcjonowania w świecie, poruszania się wśród innych, budowania więzi”. „Pigmalion” w reżyserii Ziemilskiego to kolejna część projektu „My, mieszczanie”. Nic więc dziwnego, że gdzieś w tle mamy tutaj ślady Bildung, absolutnie centralnej dla tradycji mieszczańskiej idei wychowania poprzez wtajemniczenie w kulturę.

Kurator cyklu: Tomasz Plata

Ta strona używa plików cookie, aby prowadzić statystyki na temat odwiedzin. Kliknij, żeby przeczytać zasady polityki prywatności.
zgadzam się
x