Spacerkiem po Kwartale: Powojenne oblicze śródmieścia – wizje kontra realia
prowadzenie: Anna Cymer
Bilety: wstęp wolny
- wstęp wolny
Spacerkiem po Kwartale: Powojenne oblicze śródmieścia – wizje kontra realia 21.06.2026, 11:00
Drugie spotkanie z cyklu wydarzeń poświęconych zabytkowemu zespołowi szkół na Emilii Plater i okolicy.
Gdy w drugiej połowie lat 50. Jan Zdanowicz i Jerzy Baumiller projektowali zespół szkolnych zabudowań przy ulicy Emilii Plater nad centrum Warszawy zaledwie od przed chwili górowała masywna sylwetka Pałacu Kultury i Nauki, a dookoła wciąż rozciągały się pola wojennych gruzów. W złowieszczym cieniu socrealistycznego gmachu i wśród ruin dwaj trzydziestokilkuletni architekci zdecydowali się zaproponować lekką, nowoczesną strukturę poprzesuwanych pawilonów, wyprzedzającą swój czas, odpowiadającą na zupełnie nowe potrzeby tak edukacyjne, jak architektoniczne.
Dwie dekady później rzut kamieniem od szkoły otwarto nowoczesny Dworzec Centralny i szkicowano już futurystyczną wizję zabudowy metropolitalnej, z wieżowcami i ruchem odbywającym się na kilku poziomach. Kwartał, w którym powstała szkoła od końca II wojny światowej był poligonem urbanistycznych i architektonicznych poszukiwań. Zapraszamy na wykład, na którym opowie o tym Anna Cymer.
O cyklu
„Spacerkiem po Kwartale” to cykl czterech spotkań poświęconych kolejnym okresom historycznym i zmianom, jakie przynosiły one tej szczególnej lokalizacji.
Pierwszy okres to lata 1781-1945, czyli od powstania kaplicy św. Barbary na Cmentarzu Świętokrzyskim do końca II wojny światowej – rozwój okolicy, powstanie dzisiejszych ulic i Ogrodu Pomologicznego, założonego w połowie XIX wieku.
Drugi okres to lata 1944-1989. Czas powojenny to opowieść o odbudowie Warszawy, tradycji powojennego modernizmu, programu „tysiąclatek” oraz częściowo zrealizowanych założeniach „ściany zachodniej” – Dworca Centralnego oraz aspiracyjnego kontekstu powstania warszawskich „dwóch wież”, Elektrimu i Marriotta.
Kolejny okres to czas transformacji (1989-2015) – skomplikowany proces przekształceń ustrojowych, które w bardzo istotny sposób wpłynęły także na architektoniczny rozwój Warszawy. Ważnym lokalnym kontekstem było zamknięcie szkół przy Emilii.
I wreszcie czwarty okres to przyszłość Kwartału. Podsumujemy wcześniejsze spotkania i odniemy się do aktualnych tendencji architektonicznych.
Kuratorką cyklu jest Ewa Ziajkowska.
Kolejne spotkania:
27 września, godz. 11.00 „Śródmieście w czasach transformacji ustrojowej”, prowadzenie: Tomasz Fudala.
18 października, godz. 11.00
„Projektowanie przyszłości raz jeszcze”, prowadzenie: Artur Filip
Biogramy
Anna Cymer – historyczka sztuki, dziennikarka, popularyzatorka architektury. Autorka książek: „Architektura w Polsce 1945-1989” i „Długie lata 90. Architektura w Polsce czasów transformacji”.
Ewa Ziajkowska – historyczka sztuki związana zawodowo ze służbami konserwatorskimi. Zajmuje się Warszawą i Mazowszem. Wspólnie z urbanistą, dr inż. Arturem Filipem przygotowała wytyczne konserwatorskie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla kilkunastu historycznych obszarów stolicy. Współpracuje też z wydawnictwem Centrum Architektury. Jest współautorką dwóch atlasów architektonicznych dla dzielnic Warszawy: „PRA. Atlas architektury warszawskiej Pragi” (2020) oraz „ŚRÓ PN. Atlas architektury Śródmieścia Północnego” (2021). Jest też współautorką wydawanych dla mieszkańców przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków poradników dobrych praktyk dla zabytkowych osiedli i zespołów, między innymi dla Muranowa, powojennych osiedli warszawskiej Pragi, dla osiedla domków na Jazdowie i dla seryjnych domów drewnianych osiedla Boernerowo.
Współfinansowanie
Wydarzenie dofinansowane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.
