Spacerkiem po Kwartale: Tarasy, zapiekanki, fun. Śródmieście w czasach transformacji ustrojowej
prowadzenie: Tomasz Fudala
Bilety: wstęp wolny
- wstęp wolny
Spacerkiem po Kwartale: Tarasy, zapiekanki, fun. Śródmieście w czasach transformacji ustrojowej 27.09.2026, 11:00
Trzecie spotkanie z cyklu poświęconego zabytkowemu zespołowi szkół na Emilii Plater i okolicy.
W ostatnich dekadach Śródmieście zyskało nową twarz. Złośliwi mówili, że jest to twarz, którą tylko matka może kochać. Pod wieloma względami lata transformacji odcisnęły na mieście negatywne piętno. Szalał chaos reklamowy, zaniedbywano architekturę powojenną – właściciele czekali na jej rozpad i zastąpienie nową zabudową. Pojawiły się wielkopowierzchniowe hale, markety i centra handlowe. Rosły wieżowce kosztem kamienic-ostańców, wymieniali się mieszkańcy, przybywało apartamentów na wynajem, a ubywało lokatorów mieszkań komunalnych zwracanych w ramach reprywatyzacji. Pozytywną nowością ostatnich lat jest nowa strategia zazieleniania miasta, rozwój transportu miejskiego i przebudowa ulic. Nowe Centrum Warszawy ma wiele miejsc, których nie powstydziliby się najlepsi architekci legendarnego Biura Odbudowy Stolicy. Ma też przed sobą wiele trudnych wyzwań, by było miastem dla ludzi.
zdjęcie: Adam Nowakowski
O prowadzącym
Tomasz Fudala jest historykiem sztuki i kuratorem wystaw, pracuje w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Interesuje się architekturą i wystawiennictwem oraz sztuką zaangażowaną społecznie. Od 2009 roku jest kuratorem festiwalu poświęconego problemom miasta „Warszawa w budowie”. Jest również kuratorem Domu Hansenów w Szuminie. Pisze o architekturze do magazynów architektonicznych i artystycznych (m.in. „Artforum”, „Domus”, „Odra”, „Obieg”), jest autorem teksów do katalogów wystaw. Otrzymał nagrodę krytyków im. Jerzego Stajudy oraz Nagrodę Architektoniczną Prezydenta Warszawy za wystawę „Spór o odbudowę Warszawy”. Został odznaczony medalem Bene Merentibus Stowarzyszenia Architektów Polskich za zasługi dla architektury.
Spacerkiem po Kwartale
„Spacerkiem po Kwartale” to cykl czterech spotkań poświęconych kolejnym okresom historycznym i zmianom, jakie przynosiły one tej szczególnej lokalizacji.
Pierwszy okres to lata 1781-1945, czyli od powstania kaplicy św. Barbary na Cmentarzu Świętokrzyskim do końca II wojny światowej – rozwój okolicy, powstanie dzisiejszych ulic i Ogrodu Pomologicznego, założonego w połowie XIX wieku.
Drugi okres to lata 1944-1989. Czas powojenny to opowieść o odbudowie Warszawy, tradycji powojennego modernizmu, programu „tysiąclatek” oraz częściowo zrealizowanych założeniach „ściany zachodniej” – Dworca Centralnego oraz aspiracyjnego kontekstu powstania warszawskich „dwóch wież”, Elektrimu i Marriotta.
Kolejny okres to czas transformacji (1989-2015) – skomplikowany proces przekształceń ustrojowych, które w bardzo istotny sposób wpłynęły także na architektoniczny rozwój Warszawy. Ważnym lokalnym kontekstem było zamknięcie szkół przy Emilii.
I wreszcie czwarty okres to przyszłość Kwartału. Podsumujemy wcześniejsze spotkania i odniemy się do aktualnych tendencji architektonicznych.
Kuratorką cyklu jest Ewa Ziajkowska – historyczka sztuki związana zawodowo ze służbami konserwatorskimi. Zajmuje się Warszawą i Mazowszem. Wspólnie z urbanistą, dr inż. Arturem Filipem przygotowała wytyczne konserwatorskie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla kilkunastu historycznych obszarów stolicy. Współpracuje też z wydawnictwem Centrum Architektury. Jest współautorką dwóch atlasów architektonicznych dla dzielnic Warszawy: „PRA. Atlas architektury warszawskiej Pragi” (2020) oraz „ŚRÓ PN. Atlas architektury Śródmieścia Północnego” (2021). Jest też współautorką wydawanych dla mieszkańców przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków poradników dobrych praktyk dla zabytkowych osiedli i zespołów, między innymi dla Muranowa, powojennych osiedli warszawskiej Pragi, dla osiedla domków na Jazdowie i dla seryjnych domów drewnianych osiedla Boernerowo.
Na ostatnie spotkanie zapraszamy 18 października, godz. 11.00. To będzie podsumowanie całego cyklu. „Projektowanie przyszłości raz jeszcze”, prowadzenie: Artur Filip.
Wcześniejsze spotkania:
24 maja „Od początków Warszawy do końca Ogrodu Pomologicznego”, prowadzenie: Krzysztof Mordyński i Janusz Sujecki
21 czerwca „Powojenne oblicze śródmieścia – wizje kontra realia”, prowadzenie: Anna Cymer
Współfinansowanie
Wydarzenie dofinansowane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.
