Rezydencje aktualne
W sezonie 2025/26 rezydencje artystyczne odbywały się od 4 do 31 maja pod opieką kuratorską Wojtka Ziemilskiego.
Rezydenci
W open callu na rezydencję wpłynęło 110 zgłoszeń. Jury w składzie Zuzanna Berendt, Grzegorz Laszuk, Tomasz Plata, Wojtek Ziemilski wybrało do udziału następujące osoby:
anę kuszarecką & julię nowak z projektem badawczym i performatywnym „Nikt się w cyrku nie śmieje”;
Baxi Ostrowskiego z projektem performatywnym Skoroświt/Soonrise.
Verę Popovą z projektem, którego punktem wyjścia była piosenka Steviego Wondera „I Just Called to Say I Love You”.
Od kuratora
„Te rezydencje to przede wszystkim przestrzeń wolności. Dla mnie znaczy to, że wszyscy rezydenci i rezydentki mają możliwość spokojnego rozwijania własnego języka, własnej praktyki. Chciałbym, żeby rezydencje ułatwiły łączenie odwagi w poszukiwaniach z pragmatycznym myśleniem o tym, czym może być spektakl.”
Wojtek Ziemilski jest reżyserem, performerem, artystą multimedialnym. Współpracuje z Komuną Warszawa od 2010 roku. Jego teatr wymyka się klasyfikacjom. Artysta działa w obszarze sztuk performatywnych, na styku prawdy i fikcji. Łączy elementy teatru dokumentalnego, performansu, instalacji multimedialnych. Poza Komuną Warszawa realizował projekty m.in. w Nowym Teatrze i Teatrze Studio, brał udział w najważniejszych festiwalach sztuk performatywnych w Polsce i na świecie. Doktoryzował się w 2025 r. w Royal Central College of Speech and Drama. Często wspiera procesy twórcze innych artystek i artystów – i bardzo to lubi.
ana kuszarecka & julia nowak, „Nikt się w cyrku nie śmieje”
(…) Projekt traktuje klauna jako figurę trickstera – kogoś poza porządkiem społecznym, między normą a ekscesem, tym, co sztuczne a tym, co prawdziwe. To figura trochę retro, którą odmieniono już przez wszystkie przypadki: pierwotnie jako błazna, który wzbudza przede wszystkim śmiech. Ale sztuczna wesołość z czasem uległa pęknięciu, wzbudziła podejrzenie – z pytania o to, kim jest wesoły klaun, wyłonił się topos klauna smutnego, z pytania, co skrywa pod maską smutny klaun – narodził się creepy-klaun, z pytania o to, co kryje klaun straszny, wyłaniają się odpowiedzi wykraczające poza to, co ludzkie.
To postać często pozbawiona jednoznacznej płci czy statusu społecznego; wychodzi od komedii fizycznej, ale jest też akrobatą – kimś o nad-ludzkich lub hiper-ludzkich zdolnościach. Chcemy wykorzystać akrobatyczne zdolności performerki i wpisać je w choreografię, która jest czymś więcej niż tylko popisem techniki, jest pytaniem o przekraczanie ograniczeń ciała, trans-humanizmem.
Wszystko, co robi klaun, jest performatywne. Projekt stawia pytanie, czy na scenie cokolwiek może pozostać prawdziwe – czy też wszystko jest sekwencją sztuczek, grą z oczekiwaniami publiczności? Jak te oczekiwania spełniać? Jak zawodzić? Jak wykorzystać spektakularność, by ją jednocześnie podważyć?
„Nikt się w cyrku nie śmieje” próbuje spojrzeć na cyrk jako miejsce na performance oczekiwań, pytania o granice między sztucznym a autentycznym, performatywnym a prywatnym, ciałem a maską.
Ana Kuszarecka jest tancerką, performerką i choreografką urodzoną w Rzeszowie. Absolwentką PERA School of Performing Arts na Cyprze oraz kursu choreografii eksperymentalnej „Choreografia w Centrum”. W swojej praktyce artystycznej czerpie z technik streetowych, trenuje brake-dance i soft acrobatics.
Jako choreografka tworzy autorskie projekty, m.in. solowe prace „Wet t-shirt contest” oraz „WHOFRAMEDTHETHINGS” (II nagroda na Solo Dance Contest w Gdańsku). Jej prace gościły na festiwalach w Nikozji, Warszawie oraz w Teatrze Roxy Biersfelden w Szwajcarii. Tworzy również choreografię do spektakli dramatycznych wykorzystując ruch oraz kondycje cielesną jako element narracji, pracowała przy „Nie całuj mnie teraz” Olgi Ciężkowskiej i “wszyscy skończymy jak frajerzy” Julii Nowak.
Jako tancerka współpracowała między innymi z Martą Ziółek, Wojciechem Grudzińskim czy Rafaelą Sahyoun. Wystąpiła w produkcjach operowych (m.in. na deskach Opery Narodowej), nagradzanym teledysku „Core” oraz w Teatrze Telewizji – w spektaklu „Matka Joanna od Aniołów” w reżyserii Weroniki Szczawińskiej.
Julia Nowak jest dramaturżką, reżyserką, osobą pisząca. Obecnie na IV roku dramaturgii na AST, spędziła dwa lata na MISHu i ukończyła kurs Choreografii w Centrum. Pracowała jako dramaturżka i dramatopisarka przy spektaklach “Nie całuj mnie teraz” Olgi Ciężkowskiej, “Proteście Kielecki. Do kogo należą Kielce?” Jakuba Skrzywanka, “Inferno” Wery Makowkx i “Australii” Tadeusza Pyrczaka.
Baxi Ostrowski, "Skoroświt/Soonrise"
Skoroświt/Soonrise to projekt performatywny, którego punktem wyjścia jest znalezienie alternatywy dla pojęć WSCHÓD oraz ZACHÓD SŁOŃCA. Słońce nie wschodzi i nie zachodzi — to Ziemia rotuje. A jednak codziennie używamy pojęć, które utrwalają przedkopernikański obraz świata. Projekt traktuje ten rozdźwięk jako pretekst do pracy nad relacją między językiem, ciałem i
wyobraźnią polityczną.
Baxi Ostrowski jest choreografem, tancerzem, performerem, aktywistą. Stypendystą danceWEB 2024, absolwentem Forum Dança w Lizbonie oraz AST Kraków. Od 2019 współtworzy projekt choreograficzno-lingwistyczny „Babel/Blurrylingualism”. W 2024 zainicjował projekt art&science “Don’t pressure we already lack oxygen” w dialogu z biologiem molekularnym Dimą Omelchenką oraz dramaturżką Patrycją Kowańską.
W 2025 artysta sieci Solitude w Station for contemporary dance w Belgradzie realizując “threee_some” projekt partytur choreograficznych testujących napięcie pomiędzy indywidualnością a zbiorowością w interaktywnej formie wydarzenia performatywnego.
Stypendysta Art Stations Foundation, Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca, Instytutu Adam Mickiewicza, Culture Moves Europe oraz Visegrad Fund. Uczestnik
Choreographic Convention on Sustainability w Workshop Foundation Budapest oraz programu Nature of us. Zawodowo skupia się na romansie sztuki z
nauką. Współpracuje m.in. z Dianą Niepce (Anda, Diana oraz Hornfuckers); Agrupaciòn Señor Serrano (Una Isla), Cezarym Tomaszewskim (Cezary idzie na
wojnę, Komuna Warszawa), duetem Krawczyński&Godowska oraz Marysią Stokłosą
(Kompozycja teraźniejszości). Zaangażowany w prace nad Composição em Tempo Real, m.in w laboratorium twórczym PACAP 5 w Forum Dança.
Vera Popova
„Rok temu napisałam do islandzkiej choreografki Ásrún Magnúsdóttir, bo chciałam ją poznać i lubię jej prace. W jednej z wiadomości zapytałam: „What is your karaoke song?”. Odpowiedziała: „I Just Called to Say I Love You” Steviego Wondera, ale w wersji po islandzku.
Piosenka jest bardzo popularna, przetłumaczona na dziesiątki języków, banalna i czeesy, funkcjonuje w prywatnych, rodzinnych, sentymentalnych rejestrach.
Jednocześnie dostała własne konteksty polityczne i wspólnotowe, np. była zakazana w RPA po tym, jak Wonder zadedykował Oscara za nią Nelsonowi Mandeli.
W Polsce Stevie Wonder pojawił się w momencie transformacji, śpiewając ją razem z Kuroniem i Lityńskim; jego obecność i recepcja splatały się z opowieścią o
otwarciu, Zachodzie, wolności. Pomyślałam o tej piosence jak o białym plastikowym krześle, czyli czymś tak bardzo uniwersalnym, że staje się przedmiotem badań wielu osób z różnych dziedzin.
Poprosiłam znajomych, by nagrali jak śpiewają tę piosenkę w swoich językach. Powstała mała biblioteczka miłosna, archiwum różnych wersji językowych i osobistych interpretacji. Ten materiał mnie uruchomił. W rezydencji chcę rozwijać go poprzez serię prostych działań i testów”.
Vera Popova jest ukraińską artystką teatralną, dramaturżką, performerką, działającą w polskim sektorze kultury od ośmiu lat. Pracuje głównie przy oddolnych inicjatywach
artystycznych; realizowała projekty teatralno-performatywne m.in w Scenie Roboczej w Poznaniu, Biennale Warszawa, Teatrze Powszechnym w Warszawie. Obecnie również tłumaczka i aktywistka społeczna, zaangażowana w działania skierowane do osób migranckich i uchodźczych. Współtwórczyni podcastu feministycznego “Beethoven Was A Lesbian” oraz podcastu ukraińskiego “Karta Warszawiaka”, opisującego społeczno-kulturowe aspekty życia w Polsce i Warszawie z perspektywy migranckiej. Członkini Strefy WolnoSłowej.