Based on a True Story // Wszelkie podobieństwo nie jest przypadkowe: Politics of True Stories
debata kuratorska z udziałem: Wojtka Ziemilskiego, Magdy Szpecht, Filipa Pawlaka, Adama Draguna i Olgi Ciężkowskiej
Bilety: wstęp wolny
- wstęp wolny
Based on a True Story // Wszelkie podobieństwo nie jest przypadkowe: Politics of True Stories 29.11.2026, 18:00
Na zakończenie cyklu wydarzeń wokół dokumentalnych praktyk teatralnych zapraszamy do dyskusji z udziałem osób artystycznych, które w swojej twórczości sięgają po formy dokumentalne.
Zdanie „Based on a True Story” często pojawia się na początku lub końcu filmu czy opowieści. Ma dodawać im powagi i autentyczności. Ale co właściwie znaczy dziś taka deklaracja?
W jaki sposób scena konstruuje, przekształca i wykorzystuje rzeczywistość? Co dzieje się z „prawdą”, kiedy staje się narzędziem sztuki? Gdzie przebiega granica między dokumentem a fikcją? I jak sam proces researchu może stać się pełnoprawną praktyką artystyczną?
Uczestnicy
Wojtek Ziemilski jest performerem, reżyserem, artystą multimedialnym. Współpracuje z Komuną Warszawa od 2010 roku. Jego teatr wymyka się klasyfikacjom. Artysta działa w obszarze sztuk performatywnych, na styku prawdy i fikcji. Łączy elementy teatru dokumentalnego, performansu, instalacji multimedialnych. Poza Komuną Warszawa realizował projekty m.in. w Nowym Teatrze i Teatrze Studio, brał udział w najważniejszych festiwalach sztuk performatywnych w Polsce i na świecie.
Magda Szpecht jest artystką teatralną, autorką instalacji i spektakli. Studiowała reżyserię w Państwowej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, a wcześniej dziennikarstwo i komunikację społeczną ze specjalizacją w pisarstwie twórczym na Uniwersytecie Wrocławskim. Tworzy teatr aktywistyczny, w którym podejmuje temat nowych technologii, władzy i manipulacji. W pracy wykorzystuje metody dziennikarstwa śledczego i teatru dokumentalnego.
Od wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie realizuje projekty antywojenne, obnażające agresora: „Cyber Elf” – wykład performatywny o cyberaktywnej walce z rosyjską dezinformacją, „Będzie trzeba to pójdę na wojnę” o artystce, która stała się żołnierką oraz „Spy Girls” – performans wcieleniowy, podczas którego aktorki uwodziły rosyjskich żołnierzy na kanałach randkowych, zdobywając ich lokalizacje dla ukraińskich służb.
Za łączenie twórczości teatralnej z działaniami cyberaktywistycznymi, informacyjnymi, dokumentacyjnymi, edukacyjnymi i artystycznymi na rzecz walczącej Ukrainy otrzymała w 2025 Nagrodę im. Konstantego Puzyny, przyznawaną przez miesięcznik „Dialog”.
Filip Pawlak jest twórcą teatralnym, samorzecznikiem artystów z niepełnosprawnościami, niezależnym kuratorem i producentem. Ukończył Akademię Teatralną w Malmö / Lund University. Od 2025 roku jest doktorantem w Szkole Filmowej na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Od wielu lat zaangażowany w projekt Europe Beyond Access jako ambasador i ekspert, członek zarządu ADICLUS Europejskiego Klastra Sztuki i Niepełnosprawności. W 2024 roku był stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie „Młoda Polska”, dwukrotnie stypendystą KPO, rezydentem w Europejskim Centrum Sztuki Hellerau w Dreźnie i Teatrze Komuna Warszawa. Z Łukaszem Rondudą zrealizował multidyscyplinarny projekt „Freak Show”. W swojej pracy rozwija metody kalekowanej sztuki (crip art) oraz bada wpływ materiału dokumentalnego związanego z niepełnosprawnością na rzeczywistość społeczną. Ostatnie realizacje: „Crip to Heaven” Teatr Ochoty (2026), „Morgue Polonaise” Scena Robocza (2025), „Freak Show” Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2024).
Olga Ciężkowska jest reżyserką, absolwentką Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie. Realizowała spektakle w teatrach repertuarowych i we współpracy z niezależnymi instytucjami i kolektywami artystycznymi. Jej prace były prezentowane i nagradzane na festiwalach w Polsce i za granicą (m.in. Generation After. Showcase 8 i 9, Bliscy Nieznajomi. QueerFest, DramaQueer czy 28. Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej). Rozwija projekty oparte na artystycznym researchu, skupione wokół queerowych herstorii i biografii (m.in. „Nie całuj mnie teraz”, Teatr Współczesny w Szczecinie; „Nieustraszona miłość Eve Adams”, Narodowy Stary Teatr w Krakowie; „Lesbian Sunset” oraz „Reprezentacja” (Nowy Teatr w Warszawie) z Grupą Artystyczną Teraz Poliż; „Ostatni raz kiedy moi rodzice byli w Komunie Warszawa”, Komuna Warszawa). Wspólnie ze słowackim artystą Adamem Dragunem realizuje projekt kuratorski Based on a true story, wspierający projekty performatywne oparte na researchu i praktykach dokumentalnych. Interesuje się badaniami artystycznymi oraz sposobami wytwarzania wiedzy na styku sztuki i akademii. Obecnie studiuje też na kierunku Płeć i seksualność na Uniwersytecie Warszawskim.
Adam Dragun jest reżyserem teatralnym i autorem tekstów. Do jego realizacji teatralnych należą m.in. „Ostatni raz, kiedy moi rodzice byli w Komunie Warszawa” (Komuna Warszawa, 2022), „Prcat” (P*AKT, 2024), „Repríza” (Uhol 92, 2024) oraz „Alex” (A4/Archa+, 2025).
W swojej twórczości łączy surową estetykę dokumentalną, krytykę polityczną i autoironiczne rekonstrukcje własnych procesów twórczych. Jest również współtwórcą performatywnego tryptyku „Slováci ožijú. Hymna pre 21. storočie” (Słowacy ożyją. Hymn na XXI wiek), nagrodzonego w 2025 roku nagrodą DOSKY w kategorii „Wybitne osiągnięcie w teatrze dramatycznym” – jedną z najważniejszych słowackich nagród teatralnych. Wspólnie z Olgą Ciężkowską realizuje projekt kuratorski Based on a true story, wspierający projekty performatywne oparte na długotrwałym researchu i praktykach dokumentalnych.
O projekcie
Based on a True Story to projekt kuratorski Olgi Ciężkowskiej i Adama Draguna, realizowany we współpracy trzech organizacji kulturalnych z Europy Środkowej – ARCHA+ w Pradze, Projektu Batyskaf w Bratysławie i Komuny Warszawa. Projekt koncentruje się na współczesnych praktykach teatralnych i performatywnych wykorzystujących strategie dokumentalne oraz procesy twórcze oparte na researchu.
Ambicją Based on a True Story jest stworzenie platformy wymiany wiedzy, doświadczeń i praktyk artystycznych, zakorzenionej w społecznych i politycznych uwarunkowaniach Europy Środkowo-Wschodniej. Projekt stawia sobie za cel badanie i mapowanie współczesnych strategii dokumentalnych w teatrze i sztukach performatywnych – różnorodnych sposobów pracy z prawdziwymi historiami, materiałami archiwalnymi, świadectwami i procesem researchu. Interesuje nas zarówno to, w jaki sposób rzeczywistość staje się materiałem artystycznym, jak i to, jakie nowe formy teatralne wyłaniają się z tego rodzaju praktyk.
Based on a True Story tworzy przestrzeń dla rozwoju dyskursu wokół współczesnych form teatru dokumentalnego i postdokumentalnego w Europie Środkowej, łącząc praktykę artystyczną z refleksją krytyczną, wymianą doświadczeń i działaniami edukacyjnymi.
Warszawska odsłona Based on a True Story, organizowana w Komunie Warszawa, jest ostatnim przystankiem tegorocznej edycji projektu, po wydarzeniach w Pradze i Bratysławie.
Program obejmuje prezentacje spektakli wyprodukowanych przez trzy organizacje partnerskie – ARCHA+, Projekt Batyskaf i Komunę Warszawa – oraz cykl trzech warsztatów dla młodych twórców sztuk performatywnych, prowadzonych przez Wojtka Ziemilskiego, Magdę Szpecht i Filipa Pawlaka. Zwieńczeniem programu będzie otwarta dla publiczności debata kuratorska z ich udziałem, poświęcona różnym sposobom pracy z prawdziwymi historiami oraz relacjom między rzeczywistością a jej artystyczną reprezentacją.
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Erasmus+.
Współfinansowanie
Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są wyłącznie poglądami i opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowiska Unii Europejskiej ani Centrum Współpracy Międzynarodowej. Ani Unia Europejska, ani instytucja przyznająca dofinansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
