Fidgets
scenariusz, reżyseria i choreografia: Gruba i Głupia
Ważne: spektakl dla osób 18+; w spektaklu występują nagość, wykorzystywane są dym i światło stroboskopowe
Czym jest fidget? To drobny, powtarzalny ruch ciała albo niewielki przedmiot poruszany w dłoni, pomagający regulować napięcie i uwagę. Ręce zajmują się czymś małym, podczas gdy reszta człowieka próbuje pozostać przy tym dużym, co właśnie się dzieje. Fidget jest także pętlą: ruchem, który wraca, choć pozornie prowadzi donikąd. Od Freuda powtórzenie nie oznacza jednak zwykłego odtwarzania przeszłości. To raczej sposób, w jaki przeszłość działa w teraźniejszości: powraca w geście, napięciu, przejęzyczeniu, sposobie reagowania. Czasem zamiast pamiętać, powtarzamy. Czasem zanim zdążymy przemówić własnym głosem, mówi już przez nas język innych.
Akcja spektaklu rozgrywa się gdzieś pomiędzy podcastem, intymną rozmową i próbą skontaktowania się z tym, co zostało w nas zapisane wcześniej, niż zdążyłyśmy to nazwać. Do procesu zaproszone zostały kobiety w różnym wieku będące w spektrum neuroróżnorodności. Ich twarze, głosy i rodzinne historie tworzą wielogłos tego, co przez lata przekazywane było bez diagnozy, instrukcji i właściwej nazwy. Co właściwie dziedziczymy? Temperament, sposób reagowania, rytm mówienia, napięcie ciała, skłonność do chaosu? A może także wstyd, rodzinne powiedzenia i sposoby radzenia sobie z codziennością? Wraz z tymi pytaniami do rozmowy niepostrzeżenie wchodzą matki: jako wspomnienie, podobieństwo, źródło irytacji i pierwsze osoby, przy których układ nerwowy uczył się świata.
Zespół
Koncept, scenariusz, reżyseria, dramaturgia, choreografia, video, kostiumy: Gruba i Głupia (Patrycja Kowańska i Dominika Knapik)
Z video udziałem: Agnieszki Matwis, Anny Paszkiewicz, Ewy Suwińskiej, Małgorzaty Knapik, Krystyny Kowańskiej
Muzyka: Szymon Lechowicz
Reżyseria światła, technika: Wolfgang Macher
Biogramy
Gruba i Głupia to duet reżysersko-dramaturgiczno-choreograficzno-performerski tworzony przez Patrycję Kowańską i Dominikę Knapik. Kowańska jest dramaturżką, autorką tekstów i performerką. Knapik to reżyserka, choreografka i performerka. Artystki rozpoczęły współpracę jako duet reżyserka–dramaturżka, realizując spektakle w teatrach instytucjonalnych i niezależnych, m.in. Agon, Tiki i inne zabawy, VALESKA, VALESKA, VALESKA, VALESKA i *Hotel H.****. W 2023 roku razem weszły na scenę, tworząc autorski duet Gruba i Głupia.
Dla swojej trylogii Very (Very Funny, Very Sad, Very Cheap), ukuły termin „fraszka performatywna” – formę łączącą stand-up, choreografię, muzykę, żywe obrazy i ujawnianie procesu twórczego. Trylogia opowiada o przyjaźni dwóch freelancerek funkcjonujących na prekaryjnym rynku teatralnym, z humorem podejmując tematy pracy, ciała, kapitalizmu i nierówności. Spektakle miały premiery na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku i Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu, były prezentowane na najważniejszych polskich festiwalach (między innymi WST, Boska Komedia, QueerFest czy Open’er w gdyni).
Praktyka duetu wyrasta z figury współczesnej błaźnicy – performerki, która poprzez humor, groteskę i autoironię podważa obowiązujące normy społeczne i teatralne. W centrum ich twórczości znajduje się polityczność ciała: ciało jako miejsce, w którym zapisują się relacje władzy, ekonomia, płeć, choroba i wykluczenie. Prywatne doświadczenia stają się u nich punktem wyjścia do opowieści o szerszych zjawiskach społecznych. W 2024 roku spektakle trylogii przyniosły artystkom nominację do Paszportów POLITYKI. Poza trylogią stworzyły również performans Pentezylea. Rekonstrukcja ciała Amazonek z udziałem kobiet z doświadczeniem raka piersi (Scena Robocza w Poznaniu).
W 2025 roku powróciły do teatru repertuarowego jako duet reżysersko-dramaturgiczny, realizując Very Ibsen w Teatrze Współczesnym w Szczecinie, a następnie Very Very Hamlet w Teatrze Polskim w Poznaniu (premiera kwiecień 2026).
Produkcja
Fundacja Kreatura, przy wsparciu Schauspielhaus Bochum, w ramach OFF Polska.
Współfinansowanie
Program OFF Polska ma na celu wsparcie produkcji i eksploatacji spektakli teatrów offowych i niezależnych. Dofinansowania projektów umożliwiają poszukiwania twórcze i realizację autorskich projektów artystycznych. Wspierają też profesjonalizację teatru offowego w obszarze produkcji, dokumentacji i promocji spektakli oraz otwieranie ich na wyzwania związane z dotarciem do widza i poszerzania grona odbiorców. Pierwsza edycja Programu odbyła się w 2021 roku.
OFF Polska jest programem @Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego. Dofinansowano ze środków @Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. #offpolska #KulturaŁączy
Wydarzenie dofinansowane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy w ramach projektu Komuna Warszawa – Społeczna Instytucja Kultury.
