Powrót legendy! ZRÓB SIEBIE
choreografia Marta Ziółek
Dokładnie dziesięć lat temu odbyła się premiera ZRÓB SIEBIE w choreografii Marty Ziółek. Był to pierwszy taki spektakl, który przyciągnął uwagę publiczności spoza choreograficznej bańki. Klubowa muzyka, cytaty z popkulturowych klisz o dobrostanie i samorozwoju, choreografia z gestów i póz podpatrzonych w reklamach sprzedających kult wiecznej młodości – to wszystko złożyło się na spektakularny sukces. Po premierze w 2016 roku Mike Urbaniak pisał:
„Takiego tłumu przed niewielką siedzibą Komuny Warszawa nie pamiętają nawet najstarsi mieszkańcy stolicy. Kolorowa ludność kłębiła się na praskim podwórzu przy nasypie kolejowym, czekając na rozpoczęcie nowego spektaklu Marty Ziółek „Zrób siebie”. W końcu, upchnięci jak szprotki na bałtyckim kutrze, dostaliśmy to, po co przyszliśmy. Kapitalną robotę w wykonaniu tancerzy z piekła rodem: Agnieszki Kryst, Ramony Nagabczyńskiej, Katarzyny Sikory, Pawła Sakowicza, Roberta Wasiewicza, samej Ziółek, i fenomenalnie śpiewającej Marii Magdaleny Kozłowskiej”.
ZRÓB SIEBIE obrosło legendą, zanim jego sceniczne życie przerwała pandemia, a z dzisiejszej perspektywy jest uznawane za punkt zwrotny w rozwoju nowej choreografii w Polsce i wejście tańca do teatrów dramatycznych. W ciągu dekady od premiery współtwórczynie i współtwórcy spektaklu rozwinęli solowe kariery, pracują w najważniejszych teatrach w Polsce i za granicą. W grudniu 2025 roku miesięcznik „Teatr” umieścił ZRÓB SIEBIE na liście 25 najważniejszych polskich spektakli ostatnich 25 lat.
Fenomen ZRÓB SIEBIE jest przedmiotem badań teatrologicznych. Jesienią w serii wydawniczej „PERFO. Osobne, ruchome, nowe” przygotowywanej we współpracy Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Instytutu Sztuki PAN, ukaże się publikacja Zuzanny Berendt poświęcona spektaklowi.
Z okazji 10-lecia legenda wraca na scenę! Zapraszamy na trzy specjalne pokazy.
ZRÓB SIEBIE zaczyna się od treningu, nakazu i cielesnej rzeźby. Obiektem eksperymentu jest grupa 5 perfomerów, którzy na czas performansu przybierają imiona: High Speed, Coco, Lordi, Glow oraz Beauty. Moderatorką i przewodniczką po tym doświadczeniu jest Marta Ziółek jako Angel Dust. Znajdujemy się gdzieś między siłownią, imprezą techno, a korporacyjnym kościołem mindfulness. ZRÓB SIEBIE to utopia, wytwarzająca własny styl, język oraz seksualność. Proces ciągłego przekształcania tożsamości, która nigdy nie osiąga ostatecznego kształtu. To rodzaj tripu, który ciało zamienia w maszynę. Indywidualne cielesne monologi przenikają się tu z hybrydowym treningiem grupowym i transową praktyką złożoną z rave, jogi kundalini, latino flow i dancehallu. ZRÓB SIEBIE to gang, który do muzyki Lutto Lento bezustannie stwarza się i transformuje.
Premiera odbyła się 20 maja 2016 w ramach podsumowania 3-letniego cyklu Komuny// Warszawa „Przyszłość: Ewaluacja”, poświęconego teatralnym medytacjom nad przyszłością Europy, przyszłości ciała i realnym utopiom.
Zespół
Koncepcja i choreografia: Marta Ziółek
Kreacja i performance: Maria Magdalena Kozłowska, Agnieszka Kryst, Ramona Nagabczyńska, Katarzyna Sikora, Paweł Sakowicz, Rob Wasiewicz , Marta Ziółek
Dramaturgia: Anka Herbut
Muzyka: Lutto Lento
Scenografia i wizualizacja: Dominika Olszowy
Wideo i oprawa graficzna: Krzysztof Bagiński
Kostiumy: Marta Ziółek
Zdjęcia: Witek Orski, Dawid Grzelak
Menadżerzy projektu: Ewa Paradowska, Dominik Skrzypkowski
Media
Teresa Fazan w „Teatrze”:
„Spektakl szybko okazał się jedną z najbardziej udanych prób uatrakcyjnienia dla polskiej widowni choreografii i tańca. W tym sensie przyczynił się do zrobienia miejsca na to, co wydarzyło się w kolejnej dekadzie: rozpanoszenia się tańca i choreografii w polskich przestrzeniach artystycznych. Być może stało się tak dlatego, że sięgając po dość trudne do oswojenia narzędzie artystyczne (nowa choreografia? performans? taniec współczesny?), spektakl wykorzystywał to, co oswojone: rozpoznawalne marki, trening grupowy, klubowy rave, ikony popkultury, jogę i rynek konsumencki? A może po prostu dlatego, że sięgając po znane i lubiane kody, sam w sobie był sexy: wizualnie prowokacyjny, zabawny, poważno-niepoważny?”.
Marta Ziółek w rozmowie z Anką Herbut dla „Dwutygodnika”:
W „Zrób siebie” mierzę się z tym, jakich ciał się pożąda i jakie ciała chcemy oglądać, właściwie mierzę się z pewnym modelem normatywności. Ciekawi mnie, w jaki sposób można rozszerzać tę przestrzeń. Jakie inne typy ciał i tożsamości mogą mieć w niej rację bytu? Ciekawi mnie codzienna ekscentryczność, nadmiar i niedomiar ciała. Zawsze fascynowały mnie bujne ciała, takie, które przekraczają własne kontury, ale też ciała w „niedobycie”. Sytuacjonistyczne myślenie jest bardzo mocno związane z anarchią wyobraźni, anarchią w obrazie, a ja czuję potrzebę rozpierdolenia panoptycznego systemu kontroli naszych ciał, tego bycia w perfekcyjnej formie, w planie, w diecie, w formacie. Mam w sobie niezgodę na jeden typ percepcji i ciała, na konsumowanie jednego typu bycia w świecie, odbierania głosu, dostępu do swojej mocy i seksualności jako motoru kreacji i przekroczenia. Anarchia zaczyna się od rozbuchanego dołu ciała
Hanna Raszewska-Kursa o programie Polskiej Platformie Tańca 2017:
(…) spektakl Marty Ziółek Zrób siebie zabiera widownię do świątyni przepychu. Tu wszystko jest duże, głośne i ekstremalnie pewne siebie. Poznajemy seksowną Beauty, wystrojoną Coco, zblazowanego Glow, wysportowaną Lordi i dynamicznego High Speeda. Zresztą wszyscy są równie sexy, fancy, blasé, fit i ready. Na tle eksplodujących kolorami projekcji, przy oszałamiającej muzyce superbohaterowie i superbohaterki drugiej dekady XXI wieku eksponują swoje walory, opowiadają o sobie, prezentują się jako perfekcyjne ucieleśnienia tego, co obecnie w popkulturze najbardziej pożądane. Szefową ekipy jest Angel Dust (Marta Ziółek), której towarzyszy Piosenkarka. Dust przygląda się swoim podopiecznym z boku, wyraża akceptację lub dezaprobatę, pociąga za sznurki; jest skuteczną trendsetterką, ale i czujną obserwatorką. Gdy moda się zmieni, ona pierwsza zareaguje i wykreuje nowy raj.
Biogramy
Marta Ziółek – choreografka i performerka. Studiowała na wydziale choreografii w School for New Dance Development (SNDO) w Amsterdamie i na Międzywydziałowych Indywidualnych Studiach Humanistycznych UW.
Dla Komuny// Warszawa zrealizowała wcześniej projekt „Ciało Oko” (w ramach programu RE//MIX w 2013 r.) inspirowany sztuką amerykańskiej artystki Carolee Schneemann. Stypendystka prestiżowego stypendium Dance Web na ImpulsTanzFestival w Wiedniu (2011), uczestniczka europejskiej platformie „Europe in Motion” przeznaczonej dla młodych choreografów (2012), 2013 stypendystka the Amsterdam Fund for the Arts (2013). Ostatnio zaprezentowała m.in. projekt Black on Black inspirowany serią czarnych obrazów Rodczenki, eksplorujący ideę „Czarnej choreografii”, w Teatr Hetveem w Amsterdamie i MSN w Warszawie, a także opracowała choreografię do spektaklu „Ewelina płacze” Anny Karasińskiej (TR Warszawa). Razem z Alexem Baczynkim-Jenkinsem jest współtwórczynią przestrzeni Kem w Warszawie. W swojej pracy Marta Ziółek testuje performatywne granice i skupia się poszerzaniu pola praktyki choreografii. Swym interdyscyplinarnym podejściem bada granice pomiędzy sztukami wizualnymi, performansem i choreografią.
Maria Magdalena Kozłowska jest śpiewaczką, autorką muzyki i tekstów, aktorką, performerką, reżyserką. Od kilku lat mieszka w Amsterdamie, gdzie skończyła DAS Theatre. Jest związana z Domem Produkcyjnym Frascati. Jej prace pokazywane były m.in przez Holland Festival, Belluard Bollwerk Festival, Santarcangelo Festival, MSN i KW. Interesuje ją eksperymentalna praca z głosem, zarówno na scenie, jak w i plenerze czy w przestrzeni publicznej. Realizuje projekty operowe z muzykami klasycznymi i z artystami z pogranicza sztuk performatywnych. Ostatnio m.in. „Teach Me Not!” z choreografem Wojciechem Grudzińskim w ICK Danse Amsterdam oraz „Polish Project” na O. Festiwalu w Rotterdamie. W jej performansach i pracach wideo powraca figura śpiewającej kobiety. Z Marią Tobołą współtworzyła duet Małpeczki, w którym realizowały cykl filmów wideo z ironicznym komentarzem do absurdów rzeczywistości. W 2022 roku w Teatrze Współczesnym w Szczecinie wyreżyserowała spektakl „Foki”, do którego tekst napisała Magda Kupryjanowicz, a w 2024 w Teatrze Komuna Warszawa miał premierę spektakl, który przygotowała razem z Magdą Kupryjanowicz i Oskarem Malinowskim – „Gods of Love”.
Agnieszka Kryst – tancerka i choreografka. Współpracowała m.in. z: Juanem Domìnguezem Rojo, Noą Shadur i Kondradem Smoleńskim, Sjoerdem Vreugdenhilem, Martą Ziółek, Pawłem Sakowiczem, Joanną Leśnierowską i Januszem Orlikiem czy z Rebecką Lazier, w której spektaklu „There might be oth-ers” występowała w Polsce, USA i Kanadzie.
Jako choreografka współpracowała przy spektaklach Jakuba Skrzywanka; Eweliny Marciniak; Grzegorza Jaremko, Egle’a Svedkauskaite, Katarzyny Kalwat, Justyny Sobczyk i innych.
W 2023 zadebiutowała jako aktorka w filmie „Matecznik” w reż. Grzegorza Mołdy. Autorka prac „A Score” (stworzona w ramach programu Solo Projekt Plus), „Łuczniczki” (galeria miejska BWA Bydgoszcz); „Topologia pożądania” (Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Fundacja Burdąg); „Expiria” (Nowy Teatr; Teatr im. S. Żeromskiego w Kielcach, Art Station Foundation).
Ramona Nagabczyńska jest tancerką i choreografką. Edukację artystyczną zdobyła w Ogólnokształcącej Szkole Baletowej w Warszawie, w Hochschule für Musik und Darstellende Kunst we Frankfurcie oraz w London Contemporary Dance School w Londynie, natomiast teoretyczną na Uniwersytecie SWPS oraz Uniwersytecie Warszawskim. Pracuje w Polsce i za granicą.
Do jej prac choreograficznych należą: „New (Dis)Order” (2012) – wybrany w 2014 do sieci Aerowaves, „Re//akumulacja” (2012), „The Way Things Dinge” (2014), „pURe” (2015), „MORE” (2017), „Networking” (2018/19), „Części ciała” (2019) – również wybrane do sieci Aerowaves, „Silenzio!” (2021), „Le Jeu de Massacre” (2021)– wspólnie z Barbarą Kingą Majewską, „Błogo” (2022), „Anonimowi performerzy” (2024) oraz „Hate Haus” (2024) – wspólnie z kolektywem Hertz Haus.
W latach 2015-2019 była artystką międzynarodowej sieci sztuk performatywnych apap Network. W 2021 zdobyła nagrodę za reżyserię spektaklu „Silenzio!” na festiwalu Boska Komedia.
Jest jedną ze współzałożycielek kolektywu Centrum w Ruchu.
W 2025 roku zrealizowała w Teatrze Komuna Warszawa spektakl „Kocham balet”, który stał się wydarzeniem sezonu. Parę miesięcy później artystka została nominowana do Paszportów POLITYKI 2026.
Katarzyna Sikora jest tancerką, performerką, choreografką działającą w polu nowej choreografii. Pracowała m.in. z Weroniką Szczawińską („Rozmowa o drzewach”), Małgorzatą Wdowik („Ching-a-kink”), Robertem Talarczykiem („Himalaje”) czy Marcinem Wroną („Chopin”). Zaczęła działać również jako choreografka. Pracowała m.in. przy wspomnianym już spektaklu „Kibice” w reżyserii Michała Buszewicza, „Życie intymne Jarosława” (reż. Kuba Kowalski) czy przedstawieniach Jędrzeja Piaskowskiego, takich jak „Wiera Gran” i „Trzy siostry”. Katarzyna Sikora współpracowała również z Operą Narodową w Warszawie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Operą Królewską w Sztokholmie, CSW Zamkiem Ujazdowskim i Zachętą Narodową Galerią Sztuki.
W 2022 roku zadebiutowała jako reżyserka (autorka koncepcji i choreografii) w spektaklu „Dotyk za dotyk. Dansing” z dramaturgią Michała Buszewicza i muzyką Kamila Tuszyńskiego (Teatr Współczesny w Szczecinie), a w 2023 roku razem z Marcinem Miętusem zrealizowała w Teatrze Komuna Warszawa spektakl „Your Majesty”.
Paweł Sakowicz – choreograf i tancerz. Tworzy spektakle choreograficzne, współpracuje z reżyserkami teatralnymi i filmowymi. Szczególnie interesują go historia tańca i zagadnienia przywłaszczeń kulturowych w choreografii. Autor spektakli: „TOTAL” (Art Stations Foundation), „Jumpcore” (Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Aerowaves Twenty19), „Masakra” (Nowy Teatr w Warszawie), „Drama” (Festiwal Ciało/Umysł, Komuna/Warszawa), „Amando” (Muzeum Narodowe w Warszawie) oraz instalacji dźwiękowej „VORTEX” (Instytut Teatralny w Warszawie). Swoje prace pokazywał m.in. podczas trzech edycji Polskiej Platformy Tańca, na festiwalu Boska Komedia, Santarcangelo Festival, La Biennale de danse du Val-de-Marne, w Muzeum Susch, Tramway Glasgow, NYU Skirball w Nowym Jorku czy CAC w Nowym Orleanie.
Rob Wasiewicz – aktor teatralny i filmowy, tancerz, performer, reżyser. Od 2016 w zespole warszawskiego Teatru Studio. Jako aktor i tancerz współpracował z reżyserami i reżyserkami teatru dramatycznego, muzycznego i operowego, m.in. z Michałem Borczuchem, Anną Smolar , Krzysztofem Garbaczewskim, Mariuszem Trelińskim, Pawłem Miśkiewiczem, Cezarym Tomaszewskim. Ważnym elementem jego artystycznej biografii są twórcze relacje z choreografami, autorami i autorkami performansów: Martą Ziółek (Zrób siebie, PIXO, To, Smells likeFashion), grupą Małpeczki (To trzeba zjeść! CSW Zamek Ujazdowski). W roli reżysera i twórcy prac performatywnych stworzył kilka własnych projektów z młodzieżą z rodzinnego miasta. Zaprosił ją m.in. do Musicalu o musicalu “Metro”, przygotowanego z dramaturgiem Marcinem Miętusem na zaproszenie Komuny Warszawa w 2020 roku. W tym duecie Wasiewicz rok wcześniej zrealizował również swoją pierwszą produkcję w STUDIO – Więcej niż jedno zwierzę – połączenie mockumentu przyrodniczego z emocjonalnym koncertem muzyki pop. W 2024 zrealizował w STUDIO Piękny początek. (źródło: teatrstudio.pl)
Współfinansowanie
Wydarzenie dofinansowane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy w ramach projektu Komuna Warszawa – Społeczna Instytucja Kultury.
