Retrospekcja

Jolanta Krukowska, wraz z reżyserką Weroniką Szczawińską, wraca do swojej pracy z roku 1994 – performansu „Droga Czerwonego Kapturka” – i poddaje ją twórczemu przetworzeniu.
Efektem jest zaskakująca sceniczna wypowiedź o ciele, kobiecości i tożsamości artystki.
Powrót do indywidualnego archiwum Krukowskiej, kojarzonej przede wszystkim z teatrem Akademia Ruchu, to fascynująca wyprawa nie tylko w głąb indywidualnej twórczości, ale także w głąb niedawnej, inspirującej przeszłości sztuk performatywnych w Polsce. 

O performansie z 1994 roku pisze Katarzyna Kułakowska w książce „Błaźnice. Kobiety kontrkultury teatralnej w Polsce”:

Droga Czerwonego Kapturka jest efektem inspiracji lekturą dzieła psychoanalityka Bruno Bettelheima o znaczeniu i wartości baśni. Według Bettelheima bajka o Czerwonej Czapeczce jest historią o wewnętrznej przemianie dziewczynki w wyniku konfrontacji ze złym wilkiem. W symbolicznym akcie pożarcia przez zwierza Czerwony Kapturek traci swoją dziecięcą niewinność, by poprzez znaczące wydobycie się z brzucha drapieżcy niejako narodzić się po raz drugi, tym razem z nową wiedzą na swój temat. Bettelheim odwołuje się tu do doświadczenia tych, którzy „dwakroć się narodzili”, czyli „nie tylko zdołali wyjść z pewnego życiowego kryzysu, lecz rozpoznali nadto, że jego źródła kryły się w nich samych”*. Czy sięgając po baśń o Czerwonym Kapturku, Jola opowiada o własnych doświadczeniach z tamtego etapu jej życia?

Jest 1994 rok. Syn Krukowskich ma już dwadzieścia lat i powoli wchodzi w dorosłość, a jego rodzice kończą właśnie wieloletnią budowę domu, w którym, jak zaznacza Jola w wywiadzie dla „Super Expressu”, rozpoczną nowe życie**. Jolanta, będąc spełnioną matką, kochającą i kochaną żoną, jest także cenioną w kraju i zagranicą, niezależną performerką, jednocześnie członkinią odnoszącego od zawsze sukcesy zespołu, który tworzy od początków jego istnienia. Znalazłszy, po latach tułaczki, swoje miejsce na ziemi w świeżo postawionym domu pod lasem w Aninie „, znajduje wreszcie także swoją przestrzeń w obszarze działalności artystycznej, by móc w pełni realizować swój twórczy potencjał. Wszystko zawdzięcza swojej niezłomności i ciężkiej pracy – tak w teatrze, jak i w rodzinie; tak w obszarze sprawności fizycznej poprzez codzienne treningi i stawianie ciału coraz wyższych poprzeczek, jak i w obszarze własnej psychiki poprzez pracę nad sobą, medytacje, dbałość o jakość związku. „Jestem osobą, która mówi to, co myśli, ale mimo to nasze życie przebiega w miarę harmonijnie”** – stwierdza, od zawsze balansując na krawędzi, z całych sił walcząc o zachowanie równowagi. „Prócz bycia aktorką, miałam kilka innych ról życiowych pod tytułem: matka, budowa domu… to były ważne role, równoległe” – podkreśla, nieustannie manewrując między nierozłącznymi w jej przypadku, a jednak wymagającymi innego rodzaju zaangażowania, obszarami swojej aktywności życiowej: teatrem a rodziną. O przenikaniu się życia i sztuki traktował jeden z jej wcześniejszych performansów, który zaprezentowała w 1990 roku w Bristolu***.

* Bruno Bettelheim, „Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni”, przeł. Danuta Danek, W.A.B., Warszawa 1996, s. 286.

** Krukowscy Jolanta i Wojciech, „Akademia miłości”, rozmawiała Aleksandra Góroń-Górecka, „Super Express” nr 245 z 28 października 1994, s. 12.

*** A Step Outside Festival odbył się w ramach Projektu Magdalena w marcu 1990 roku w Bristolu (Wielka Brytania).

Katarzyna Kułakowska, „Błaźnice. Kobiety kontrkultury teatralnej w Polsce”, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2017