Spacerkiem po Kwartale: Projektowanie przyszłości raz jeszcze
prowadzenie: Artur Jerzy Filip
Bilety: wstęp wolny
Zapraszamy na ostatnie spotkanie z cyklu poświęconego zabytkowemu zespołowi szkół na Emilii Plater i okolicy.
Spotkanie poprowadzi dr Artur Jerzy Filip, który pomoże nam podsumować to, co wiemy o przeszłości Kwartału*. W warsztatowej formule panelu eksploratywnego, w którym wezmą udział wszyscy, razem z gospodarzami miejsca Aliną Gałązką i Grzegorzem Laszukiem oraz prowadzącymi poprzednie spacery, zastanowimy się, co jest największą wartością tego miejsca, objętego niedawno ochroną konserwatorską. Razem zdecydujemy, które z wartości nie tylko zasługują na ochronę, ale przede wszystkim są warte promocji i wzmocnienia w realizacji. Efektem warsztatów będzie lista postulatów z przeszłości, które powinny wskazywać nam kierunki rozwoju Kwartalu Emilii Plater i całej Warszawy w przyszłości.
*Kwartał społeczno-kulturalny Emilii Plater 29–31 to wyjątkowa przestrzeń w centrum Warszawy, położona pomiędzy historycznymi wieżowcami byłego Marriotta i Elektrimu. Na znajdującej się w obrębie dawnego ogrodu pomologicznego działce, stoją dwa budynki szkolne, które są świetnym przykładem powojennego modernizmu. Przez prawie dziesięć lat stały nieużytkowane. Od 2020 roku dawna szkoła podstawowa jest siedzibą Teatru Komuna Warszawa. W 2024 roku w X. Konkursie Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy projekt „Kwartału” otrzymał Nagrodę Mieszkańców.
O prowadzącym
dr Artur Jerzy Filip jest specjalistą w dziedzinie projektowania urbanistycznego i ochrony miejskiego dziedzictwa, badaczem i praktykiem międzysektorowego współzarządzania rozwojem przestrzeni publicznych wg modelu Lokalnych Gospodarzy: lokalnigospodarze.pl
Jest również autorem książki „Wielkie plany w rękach obywateli. Na koalicyjnym szlaku” (wyd. Bęc Zmiana, 2019), poświęconej amerykańskim oddolnym grupom partnerskim działającym na rzecz realizacji wielkoprzestrzennych projektów urbanistycznych.
Studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej oraz w Pratt Institute w Nowym Jorku. Był stypendystą Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Stołecznego Warszawy. Obecnie jest adiunktem w Katedrze Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.
Spacerkiem po Kwartale
„Spacerkiem po Kwartale” to cykl czterech spotkań poświęconych kolejnym okresom historycznym i zmianom, jakie przynosiły one tej szczególnej lokalizacji.
Pierwszy okres to lata 1781-1945, czyli od powstania kaplicy św. Barbary na Cmentarzu Świętokrzyskim do końca II wojny światowej – rozwój okolicy, powstanie dzisiejszych ulic i Ogrodu Pomologicznego, założonego w połowie XIX wieku.
Drugi okres to lata 1944-1989. Czas powojenny to opowieść o odbudowie Warszawy, tradycji powojennego modernizmu, programu „tysiąclatek” oraz częściowo zrealizowanych założeniach „ściany zachodniej” – Dworca Centralnego oraz aspiracyjnego kontekstu powstania warszawskich „dwóch wież”, Elektrimu i Marriotta.
Kolejny okres to czas transformacji (1989-2015) – skomplikowany proces przekształceń ustrojowych, które w bardzo istotny sposób wpłynęły także na architektoniczny rozwój Warszawy. Ważnym lokalnym kontekstem było zamknięcie szkół przy Emilii.
I wreszcie czwarty okres to przyszłość Kwartału. Podsumujemy wcześniejsze spotkania i odniemy się do aktualnych tendencji architektonicznych.
Kuratorką cyklu jest Ewa Ziajkowska – historyczka sztuki związana zawodowo ze służbami konserwatorskimi. Zajmuje się Warszawą i Mazowszem. Wspólnie z urbanistą, dr inż. Arturem Filipem przygotowała wytyczne konserwatorskie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla kilkunastu historycznych obszarów stolicy. Współpracuje też z wydawnictwem Centrum Architektury. Jest współautorką dwóch atlasów architektonicznych dla dzielnic Warszawy: „PRA. Atlas architektury warszawskiej Pragi” (2020) oraz „ŚRÓ PN. Atlas architektury Śródmieścia Północnego” (2021). Jest też współautorką wydawanych dla mieszkańców przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków poradników dobrych praktyk dla zabytkowych osiedli i zespołów, między innymi dla Muranowa, powojennych osiedli warszawskiej Pragi, dla osiedla domków na Jazdowie i dla seryjnych domów drewnianych osiedla Boernerowo.
Wcześniejsze spotkania z cyklu:
24 maja: „Od początków Warszawy do końca Ogrodu Pomologicznego”, prowadzenie: Krzysztof Mordyński i Janusz Sujecki
21 czerwca: „Powojenne oblicze śródmieścia – wizje kontra realia”, prowadzenie: Anna Cymer
27 września: „Tarasy, zapiekanki, fun. Śródmieście w czasach transformacji ustrojowej”, prowadzenie: Tomasz Fudala.
Współfinansowanie
Wydarzenie dofinansowane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.
